Săn Lùng Đồ Cổ - Từ Cướp Mộ...Đến Khảo Cổ

    Share
    avatar
    outlander
    Moderator
    Moderator

    Tổng số bài gửi : 9157
    Join date : 11/08/2012

    New Săn Lùng Đồ Cổ - Từ Cướp Mộ...Đến Khảo Cổ

    Bài gửi by outlander on Thu Nov 23, 2017 9:39 pm

    Săn Lùng Đồ Cổ - Từ Cướp Mộ...Đến Khảo Cổ

    THỜI NÀO CŨNG THẾ, BỌN CƯỚP LUÔN LUÔN CHÚ Ý TỚI CÁC NGÔI MỘ ĐẾ VƯƠNG. CHÚNG ĐÃ LÀM GIÀU CHO CÁC VIỆN BẢO TÀNG VÀ GIÚP CHO CÁC NHÀ KHẢO CỔ HIỂU BIẾT THÊM VỀ CÁC NỀN VĂN MINH TRONG QUÁ KHỨ...  

    Ngày 31/11/1994, một quả bom khảo cổ nổ tung. Một nhà khảo cổ nghiệp dư người Hy Lạp tên Liana Souvaltzi quả quyết đã tìm thấy ngôi mộ của Alexandre đại đế tại Siwa, ở phía tây sông Nil, Ai Cập. Bí ẩn về vị trí ngôi mộ cuối cùng cũng được làm sáng tỏ. Rất nhanh sau đó, sự việc đã biến thành...vụ lừa đảo thứ 139 kể từ thế kỷ 6, khi ngôi mộ bị xóa dấu vết! Quả vậy, việc phân tích bia đá cho thấy, nó không liên quan đến vị đại đế xứ Macédoine chết vào năm 323 trước Công nguyên tại Babylone, mà chỉ là một ngôi mộ của thế kỷ 2 sau công nguyên! Rất nhiều tiếng ồn ào để chẳng đi đến đâu, nhưng nó cũng cho thấy thế giới quan tâm đến các ngôi mộ vĩ nhân như thế nào.

    Về phương diện khảo cổ thuần túy, các ngôi mộ đế vương luôn luôn là điều mơ ước của mọi nhà nghiên cứu. Ngoài nỗi ám ảnh về của cải của người chết, các ngôi mộ đặc biệt là mộ của các hoàng đế, còn tồn trữ nhiều nghi thức tế lễ cho người sống cũng như người chết của thời đại đó. Khai quật được nó là làm sống dậy một nền văn hóa đã biến mất. Nếu không tìm được các ngôi mộ cổ của người Etrusque ở Italia, làm sao người ta biết được nền văn minh nầy? Người ta không biết gì về thời kỳ trước khi người La Mã tiến chiếm bán đảo Italia nếu không có các ngôi mộ trang trí vẽ lại cảnh sinh hoạt hàng ngày của người Étrusque. Những khám phá mới đây cho thấy họ đã dạy cho người La Mã trò làm xiếc. Người ta còn biết rằng họ hết sức chăm lo cho các thú vui trần tục, và phụ nữ có quyền tham gia yến tiệc như đàn ông, điều mà dân La Mã không bao giờ chấp nhận!

    Những điều ẩn dấu trong mộ còn tiết lộ những kỹ thuật của một thời đại. Chẳng hạn việc nghiên cứu các vật dụng của người Mochicas ở Pérou cho thấy dân tộc nầy đã biết xử lý các loại quặng ăn mòn (muối và nitrate kali) để gắn vàng vào mặt. Ngôi mộ của hoàng đế Toutankhamon đã thể hiện sự giàu sang tột bậc của các Pharaon ở Thèbes. Người ta không biết kho tàng được chôn giấu trong mộ của Chéops hay Aménophis III, vì cả hai đều bị cướp sạch của cải...



    Trước khi khảo cổ hình thành, các ngôi mộ là miếng mồi ngon cho bọn cướp. Chúng chỉ mê các báu vật và hủy hoại mọi cái không bán được như đồ gốm, xương, hay xác chết. Trong nghề cướp mộ, dân Ai Cập là những kẻ đi đầu! Bản sao lục các vụ án từ thế kỷ 12 trước Công nguyên cho thấy mộ các Pharaon đã thường xuyên bị xâm phạm mặc dù các nhà kiến trúc đã thiết kế các mê cung bên trong, các hành lang giả, các phòng mộ gia...Nhung8 chẳng ăn thua gì! Nạn cướp mộ trở thành một "mốt thời thượng", lên đến tột đỉnh vào thế kỷ 19. Thời đó "đồ cổ" rất được các nhà sưu tập phương Tây ưa chuộng. Chúng được chở đến châu Âu bán cho các nhà sưu tập và các viện bảo tàng với giá rất đắt. Viện bảo tàng Anh quốc ở Luân Đôn được thành lập năm 1759 nhờ bộ sưu tập đồ cổ của bác sĩ Hans Sloane! Viện bảo tàng Louvre hay viện bảo tàng thành phố New York cũng ra đời trong hoàn cảnh như vậy.

    Các Tổ Chức Cướp Mộ Tan Rã Khi Chế Độ Thuộc Địa Cáo Chung


    Đến cuối thế 19, Wiliam Matthew và Flinders Petrie - hai nhà khảo cổ đã đặt nền móng cho khảo cổ học - đã báo động về hậu quả tai hại của việc phá hoại các tác phẩm mỹ thuật. Theo Petrie,"khảo cổ trước tiên là nghệ thuật dệt lại lịch sữ từ những bằng chứng rời rạc". Ông chứng minh sự hiệu nghiệm của phương pháp nầy bằng cách đào bới kim tự tháp của các vua Sénousret II và các ngôi mộ của hoàng gia El Laboun thuộc bắc Ai Cập. Trong một ngôi mộ đã bị cướp,ông phát hiện được một vương miện bằng vàng: cày xới trên đất,ông tìm thấy cái đầu rắn hổ gắn phía trước vương miện. Ông lại tìm thấy hai con mắt của nó bằng ngọc thạch,nhỏ như cái đầu đinh và cả miếng vàng để cẩn hạt ngọc,bằng cách sàng sảy cả một khối đất khổng lồ!

    Thời kỳ đó Petrie cảm thấy cô độc,phải một mình đương đầu với dư luận coi các nhà khảo cổ như một bọn người đi cướp kho tàng. Các quốc gia,đặc biệt là vùng Trung và Cận Đông,mới giành lại được chủ quyền sau khi chế độ thuộc địa cáo chung(sau 1945),đã coi các kho tàng trong lòng đất là tài sản quốc gia. Cùng lúc đó xuất hiện một quan điểm mới về lịch sữ,không chủ tâm đặc biệt đến các nhân vật lớn nữa. Các sữ gia tìm kiếm các chi tiết trong đời thường để hiểu được các tổ chức của các xả hôi,và các nhà khảo cổ nhận thấy những vật dụng tầm thường như mảnh gốm vụn,tiền đồng...có thể giúp người ta tái tạo bộ mặt của một nền văn minh.



    Từ đó việc tìm kiếm các ngôi mộ huyền thoại cũng không còn hấp dẫn các nhà khảo cổ. Mặc dù vậy một số các nhà khảo cổ vẫn mơ ước đào bới mộ của các đế vương. Chẳng hạn tìm thấy mộ của Cléopâtre và Vercingétorix vẫn là cách thức hiệu nghiệm nhất để có tiếng tăm và tiền bạc. Mặt khác,nhiều phát hiện khảo cổ lại gắn liền với những công trình lớn như làm đường ôtô ,công viên,đào kinh hay xây đập nước...Chẳng hạn khi làm đường ôtô trên cao nguyên Guizeh cách kim tự tháp 2 km,người ta phát hiện 7 ngôi mộ thời Ptolémée,và ngôi mộ Clovis được tìm thấy ngay bên dưới...đường Clovis ở Paris


    Khi trùng tu đền Panthéon!
    avatar
    outlander
    Moderator
    Moderator

    Tổng số bài gửi : 9157
    Join date : 11/08/2012

    New Re: Săn Lùng Đồ Cổ - Từ Cướp Mộ...Đến Khảo Cổ

    Bài gửi by outlander on Fri Nov 24, 2017 10:58 am

    Trong trường hợp khác,việc tìm kiếm các ngôi mộ huyền thoại chỉ nhằm mục đích tuyên truyền và quảng cáo. Như việc tìm mộ Thành Các Tư Hãn,anh hùng Mông Cổ chết năm 1247,được một nhật báo của Nhật Bản tài trợ kinh phí. Nhiều triệu đô la đổ ra để tìm kiếm vị trí ngôi mộ: các rađa siêu hiện đại được trang bị trên vệ tinh trong khi ở dưới đất. Có người nói,Nhật muốn tìm mõ dầu và ngăn chận Trung Quốc gây ảnh hưởng tại Mông Cổ!Nhờ vệ tinh,người Nhật đã xác định được 8 ngôi mộ của các ông hoàng Mông Cổ,gần Auroug ở phía đông Oulan-Bator. Nhưng hiện nay người ta chưa thể xác định đâu là mộ Thành Các Tư Hãn.


    Đúng hơn,các nhà khảo cổ đang gặp vấn đề đạo đức. Giáo sư Pierre-Yves Balut chủ trì một cuộc hợp tại Paris,đã đặt câu hỏi: "Chúng ta có quyền xâm phạm các ngôi mộ đó không?Có giới hạn nào mà khoa học không có quyền vượt qua không?Chắc chắn chúng ta sẽ biết thêm nhiều điều về một nhân vật hoặc một nền văn minh,nhưng liệu chúng ta có tránh khỏi bị kết án là kẻ cướp mộ không?"



    Ở Trung Quốc,các nhà khảo cổ không dám vượt qua giới hạn ấy;nền văn minh đặt căn bản trên lòng tôn kính người quá cố. Vì vậy,người ta hiểu vì sao,hơn 20 năm sau khi phát hiện các chiến binh bằng đất của Tần Thủy Hoàng tại Tây An (Thiểm Tây),ngôi mộ của vị hoàng đế nằm ngay bên dưới vẫn chưa bị đào bới!



    Toutankhamon - một phát hiện vĩ đại trong lịch sử


    Đầu thập niên 20,các nhà Ai Cập học quả quyết không còn ngôi mộ nào ở thung lũng các vua nữa,vì nơi đây đã bị "cày xới" từ thế kỷ 19. Nhưng Howard Cater,thanh tra đồ cổ thuộc Ai Cập thượng,không tin vào điều đó. Quả vậy,các vị vua thuộc triều đại thứ 18 đều được chôn ở thung lũng này, chỉ có Toutankhamon (1347-1356 trước Công nguyên) vắng mặt,tạo nên một khoảng trống 9 năm giữa 2 triều đại Akhenaton và Horemhel. Trong 6 năm,được sự tài trợ của bá tước người Anh Carnavon,Howard Cater đã lục soát thật kỹ từng rẽo đất nhỏ trong thung lũng. Ngày 4/11/1922,ông phát hiện một cầu thang đục trong đá tại lối vào của ngôi mộ Ramsès VI. Ngày 17/2/1923,ông vào được phòng mộ. Quả là một khám phá độc nhất vô nhị,vì đây là ngôi mộ thoát khỏi tay bọn cướp trong suốt 3000 năm! Tại đây xác ướp được đặt trong 3 lớp áo quan bên ngoài bọc vải thêu. Chiếc hòm trong cùng bằng vàng khối,cẩn bích ngọc,lam ngọc và hồng mã não. Năm 1928,cuộc đào bới kết thúc. Phải mất 9 năm để liệt kê hết danh sách cổ vật;ngày nay toàn bộ các cổ vật được trưng bày tại viện bảo tàng Cairo ở Ai Cập.
    avatar
    outlander
    Moderator
    Moderator

    Tổng số bài gửi : 9157
    Join date : 11/08/2012

    New Re: Săn Lùng Đồ Cổ - Từ Cướp Mộ...Đến Khảo Cổ

    Bài gửi by outlander on Sun Nov 26, 2017 4:15 am

    Étrusque,một dân tộc được phát hiện qua các ngôi mộ



    Năm 1988,khi tu sửa hệ thống kênh đào Taquinia ở phía tây - bắc Roma,người ta phát hiện 29 ngôi mộ của người Étrusque. Một cái có cửa vào to gấp đôi,có lẽ là mộ của một nhà quý tộc vào thế kỷ 5 trước Công nguyên. Một caméra được đưa vào và các nhà khảo cổ dưới sự điều khiển của Maria Cataldi nhận thấy mộ đã bị dọn sạch,nhưng trên tường còn lại những bức vẽ. Những điều người ta biết về dân Étrusque nằm trong các ngôi mộ,dưới các đống đất hoặc trong những bức tranh khắc trên các vách đá. Nền văn minh nầy phát triển từ thế kỷ 11 trước Công nguyên đến thế kỷ 1 trước Công nguyên trong vùng Étrurie,nay là Toscane ở gần phía bắc Italia. Người ta chỉ có một số thông tin về nền văn minh nầy do các sử gia Hy Lạp và La Mã cổ cung cấp. Ngày nay người ta còn chưa biết cả chử viết của họ. Đến thế kỷ 16,người ta mới chú ý đến các ngôi mộ có vẽ tranh trên vách,mô tả sinh hoạt hàng ngày của người Étrusque. Ngày nay trong số 6000 ngôi mộ tìm thấy trong vùng Tarquinia chỉ còn 150 bức vẽ còn nguyên vẹn;phần còn lại đều bị phá hỏng.


    Mochicas - một kho tàng phát hiện nhờ bọn cướp



    Việc phát hiện mộ của các ông hoàng Sipan khởi đầu bằng một thảm kịch. Tháng 2/1987,một toán cảnh sát phát hiện một tên trộm mộ Mochicas và bắn chết y. Lục soát nhà y,họ phát hiện 33 cổ vật bằng vàng và bạc. Di chỉ của nền văn minh Mochicas chỉ còn lại trên đồ gốm. Dân tộc nầy sống ở bờ biển xứ Pérou từ năm 100 trước Công nguyên đến năm 700 sau Công nguyên. Giám đốc viện bảo tàng khảo cổ Lambayeque là William Alva phát hiện các cổ vật của người Mochicas được buôn bán lén lút ngày càng nhiều nên đã báo động cho cảnh sát. Họ đã theo dõi suốt mấy tháng liền và phát hiện ra tên trộm. Khi đến lục soát khu vực. Alva phát hiện một cái hang dẫn đến nhiều căn hầm. Bên trong,ngôi mộ còn nguyên vẹn,xác của một vị vua - giáo chủ của người Mochicas vào năm 300 trước Công nguyên mang đầy bảo vật: mũ bằng vàng khối,áo giáp và vương trượng bằng vàng và bạc. Phía trên quan tài là xác của một thanh niên,có lẽ là kẻ bảo vệ và 2 phụ nữ. Từ đó người ta đào bới thêm và phát hiện một kiểu kiến trúc đặc biệt: để chôn giáo chủ của mình,người Mochicas đã lắp phía trên nền kim tự tháp nhiều lớp,thông nhau bằng các hành lang hẹp,nhờ vậy đã tránh được bọn cướp mộ.



    Những chiến binh ở Tây An - vinh quang của Trung Quốc


    Năm 1990,các công nhân xây dựng xa lộ nối liền thành phố Tây An với phi trường mới đã đào được các chiến binh bằng đất nun đi theo hộ vệ Hán Cảnh Đế! Các trắc nghiệm địa chất của viện khảo cổ Thiểm Tây trên 24 cái hố cho thấy ngôi mộ có cách đây 2100 năm! Tất cả gồm 700 binh sĩ cao 60cm,còn khá nguyên vẹn. Mỗi khuôn mặt đều khác nhau,được chạm khắc tinh xảo theo khuôn mặt người sống. Điều nầy khiến người ta nhớ lại truyền thống của một số hoàng đế Trung Hoa. Nhưng khác với Cảnh Đế,họ chôn người sống để hầu hạ mình!

    Đây là ngôi mộ đế vương thứ nhì được phát hiện tại Trung Quốc sau mộ của Tần Thủy Hoàng vào năm 1972.


    TRẦN THỊ THƠI
    (Theo Ca m'intéresse 5/95)

    Sponsored content

    New Re: Săn Lùng Đồ Cổ - Từ Cướp Mộ...Đến Khảo Cổ

    Bài gửi by Sponsored content


      Hôm nay: Tue Oct 23, 2018 4:24 am